Nederland schafte de slavernij pas in 1863 af, maar al ver daarvoor lieten slavinnen zich in Suriname vrijkopen door witte mannen. Vrijkoping -- later ook door vrije zwarte Surinamers -- vrat het systeem van binnenuit aan, zo blijkt uit het levensverhaal van Paulina van der Meer. Ellen Neslo schreef De schat van de vrijheid over haar verre voormoed…

‘Zij was gewend om te spreken met koningen en presidenten, maar daalde af in de kerkers om hen te troosten die al jaren geen daglicht hadden gezien.’ Zo werd gezegd over barones Alwine Antoinette de Vos van Steenwijk (1921-2012). Ze gaf haar bevoorrechte leven op om te strijden voor de armen, vertelt haar biograaf Astrid Schutte. De een droomde dat…

In deze aflevering van Onze Boekencast duiken we in Het zal je moeder maar wezen, het indrukwekkende en ontroerende boek van cabaretière en schrijfster Karin Bruers. We bespreken de bijzondere relatie tussen moeder en dochter, de kracht van humor in moeilijke tijden en de manier waarop Bruers met haar kenmerkende nuchterheid en warmte schrijft over…

Wilhelmina Drucker was een feministisch icoon en het grote voorbeeld van de Dolle Mina’s, die zich naar haar vernoemden. Maar Wilhelmina Drucker was veel meer dan een feminist, vertelt haar biograaf Marianne Braun. ‘Onze democratie en rechtstaat zijn schatplichtig aan haar.’ Bij Russische spionnen denken we aan de types uit James Bond-films, die al…

In haar nieuwe dubbelbiografie De zwevende wereld beschrijft Annejet van der Zijl de uiteindelijk kansloze relatie tussen de vernederlandste Duitser Franz von Siebold en zijn half Japanse dochter Ine. Het had iets kunnen worden als de vader had begrepen dat niet de hele wereld om hem draaide. ‘Maar dat soort mannen heb je nu eenmaal, weet ik uit mi…

In Nederland bekijken we de Tachtigjarige Oorlog vaak door een nationale bril. Historici Raymond Fagel en Yolanda Rodríguez Pérez kiezen in De Tachtigjarige Oorlog in Europese ogen een breder perspectief. De ervaringen van Europese tijdgenoten leveren verrassende nieuwe inzichten op, vertellen de auteurs: ‘De Hollanders werden gezien als de Taliban…

Op de Grebbeberg moest een Nederlandse soldaat in mei 1940 de Duitsers van zich afhouden met tien kogels en een karabijn dat slechts honderd meter ver schoot. Een kleine drieënhalve eeuw eerder, in 1600, werd het Nederlandse leger op een onmogelijke missie naar Nieuwpoort gestuurd door de Staten-Generaal. ‘Het lerend vermogen van onze regeringen is…

In de aflevering praten we over Tevje de melkboer – het verhaal vol humor, levenswijsheid en een tikje tragiek. Hoe houdt Tevje zich staande tussen tradities, familieperikelen en veranderende tijden? En is dit boek nog steeds een klassieker? Website: https://onzeboekencast.podbean.com/ Spotify: https://open.spotify.com/show/1RCSbWgHjXrdXRoplhBDzp I…

Tussen 1965 en 1966 vond in Indonesië een verschrikkelijke slachting onder (vermeende) communisten plaats. De massamoord was mede geïnitieerd door de VS: het was onderdeel van de ‘heksenjacht’ op het communisme en opstandige bewegingen in de derde wereld. Dat stelt de Amerikaanse historicus Vincent Bevins in zijn boek De Jakartamethode. Hoe het Ame…

Voor de een had het slaan van de torenklok een waarschuwende klank, de ander kreeg tranen in zijn ogen bij deze geluiden. Maar allemaal zaten ze gevangen tussen moderniteit en nostalgie. Want hoe mooi vroeger ook was, de trein en de snelweg hadden de toekomst. In De storm die wij vooruitgang noemen, een boek over 250 jaar autobiografieën en dagboek…

Nederlands eerste belangrijke projectontwikkelaar was een held van de gewone man. Maar Reinder Zwolsman was ook omstreden. Hij zou van Scheveningen een betonnen woestijn hebben gemaakt, en zijn oorlogsverleden was op zijn minst twijfelachtig. Had hij het verzet gesteund of was hij een ordinaire profiteur? Historicus Dick Brongers schreef zijn biogr…

In deze aflevering duiken Sophie en Remco in Doctor Sleep, het huiveringwekkende vervolg op Stephen Kings klassieker The Shining. Verwacht spannende inzichten, griezelige details en hun persoonlijke kijk op dit meeslepende horrorverhaal. Website: https://onzeboekencast.podbean.com/ Spotify: https://open.spotify.com/show/1RCSbWgHjXrdXRoplhBDzp Itune…

Het nieuwste boek van emeritus-hoogleraar Piet de Rooy lijkt geschreven uit plezier, maar ook uit zorg om het zogenoemde post truth-tijdperk. De tijd, de waarheid en de geschiedenis neemt ons mee op onbekende paden uit het verleden en legt uit hoe we terecht zijn gekomen in een wereld van complottheorieën die concurreren met de werkelijkheid. ‘Als …

In deze aflevering staat een schrijnend, waargebeurd verhaal centraal. Op haar unieke wijze raakt Lara Taveirne ons direct vanaf de eerste bladzijde. Tien jaar na het verlies van haar jongste broer blikt zij niet alleen terug op haar jeugd, maar ook op de veelzeggende gebeurtenissen die aan de verdwijning van haar broer voorafgingen. De dagboekfrag…

Hij bepleitte volkssoevereiniteit, was tegen de aristocratie en voor een bewapende revolutionaire garde. Maar hoe radicaal was leider van de patriottenbeweging Pieter Vreede (1750-1837) eigenlijk? En waarom is hij cruciaal voor de ontwikkeling van onze democratie? Zijn biograaf Dirk Alkemade geeft het antwoord. Zelden is een boek zo welkom geweest …

Onze rechtsstaat kent een Pietje Bell-periode, Swiebertje-jaren en een Pluk van de Petteflet-tijd. Dat betoogt Ybo Buruma in zijn boek De onvoltooide rechtsstaat. Aan de hand van beroemde kinderboeken schetst hij hoe de Nederlandse rechtsstaat vanaf de negentiende eeuw ontstond en zich steeds aanpaste aan veranderende omstandigheden en opvattingen.…

De romans van Willem Frederik Hermans zijn niet meer weg te denken uit de Nederlandse literatuur. Wij lazen één van zijn beroemde boeken, dat bijna 60 jaar geleden verscheen. Het unieke verhaal voert ons mee op een expeditie naar Noorwegen, waar de geologiestudent Alfred Issendorf met vurige ambitie op zoek gaat naar bewijs voor de hypothese van zi…

Ze stelen de kleding van de waslijn van hun buren, breken collectebussen open en melken stiekem de koe van een nonnenklooster. Boeven in de Middeleeuwen lijken niet zozeer op geld uit, maar op goederen. Wie waren de middeleeuwse dieven en hoe gewoon of ongewoon was stelen in deze armoedige en gelovige tijden? Historica Janna Coomans vertelt over ha…

‘Weet je wat het pijnlijke is? Al ver voor de Tweede Wereldoorlog kon de Europeaan zich niet inleven in de jood, tegenwoordig lukt het ze niet om te voelen voor de Palestijn.’ Zo schrijft Sinan Cinankaya in zijn boek Galmende geschiedenissen. Een interview met de auteur, die het zelfingenomen en beperkte westerse geschiedenisbeeld fileert. Niet de …

In de jaren zestig was veel jeugd vóór Vietnam en tegen Amerika. Je ergerde je aan ouders die riepen dat we de Amerikanen dankbaar moesten zijn, ongeacht wat er in Vietnam gebeurde. Dat Noord-Vietnam ondertussen een heuse propagandaoorlog voerde om het Westen op zijn hand te krijgen, wist vrijwel niemand. Historicus Rimko van der Maar beschreef die…

In 35 jaar tijd schreef Carry Slee meer dan 85 boeken voor jong en oud. Vandaag bespreken wij één van haar autobiografische romans. In 'Zijn jongen' blikt Carry Slee terug op haar jeugd en de gecompliceerde verhoudingen met haar ouders. Hoe slaag je erin als kind om aan het ideaalbeeld van je ouders te voldoen zonder je eigen gevoelens uit het oog …

‘Schiet ze allemaal kapot’, luidde het advies van een priester aan een Nederlandse soldaat. God had Nederland geroepen om de koloniale orde te herstellen, zo luidde de boodschap van de vierhonderd predikanten en aalmoezeniers die de Nederlandse troepen vergezelden tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1945-1949). In God zonder genade sc…

Het waren andere tijden, waarin een Amerikaanse president de democratie niet ondermijnde maar vooruithielp. Natuurlijk kwam Franklin D. Roosevelts hulp aan de Europese democratie niet alleen voort uit idealisme, maar ook uit eigenbelang: een voet tussen de deur in Europa paste in het plan van Franklin D. Roosevelt en zijn diplomatieke adviseur Harr…

Bijna twee jaar geleden verscheen het lang verwachte boek waar miljoenen zeven-zussen-lezers reikhalzend naar uitkeken: het verhaal over de mysterieuze Pa Salt. Wij duiken in dit duizelingwekkende levensverhaal dat ons mee voert langs talloze plekken, waaronder het Conservatorium in Parijs en Leipzig, een eeuwenoud landhuis in Engeland, een opaalmi…

In 2001 publiceerde historicus Chris van der Heijden het boek Grijs verleden, over het zwalkende en dobberende Nederland tijdens de Tweede wereldoorlog. Nu, bijna een kwart eeuw later, verschijnt Over de rand laait vuur. Hierin vertelt Van der Heijden hoe zijn ouders uit hooggestemde verwachtingen, uit behoefte aan hiërarchie en autocratie, kozen v…

Uit nieuw onderzoek blijkt dat tijdens de Tweede Wereldoorlog veel meer Nederlanders in verzet kwamen dan altijd werd beweerd. Een nieuwe studie spreekt zelfs van één miljoen Nederlanders die zich op eigen wijze verweerden tegen de bezetter. Wie waren zij, en waaruit bestond hun verzet? Verandert onze kijk op Nederland door hun daden? Mirjam Lange …

De Britten, Canadezen en Amerikanen werden in 1945 als helden binnengehaald. Maar er zaten nogal wat schaduwkanten aan de bevrijding: denk aan de Hongerwinter, de Slag om Arnhem en de vergisbombardementen op Nijmegen en Den Haag. Militair historicus Christ Klep schreef een nieuw standaardwerk over de bevrijding, en vertelt waarom deze in Nederland …

Tante Bertha werd ‘de moeder van het Rotterdams verzet’ genoemd. Ze was de vrouw achter een gewelddadige knokploeg en zou eigenhandig een aantal Joden hebben gered. Maar al tijdens de oorlog kwamen er barsten in haar imago. Ze zou ook Joden hebben verraden om er zelf beter van te worden. Historicus Gerard Groeneveld ontrafelde het dubbelleven van t…

Op het kleine stukje Hollandse aarde woonde de meest geslaagde afdruk van de menselijke soort, geloofden we in de zeventiende eeuw. Onze superioriteit bleek uit de opstand tegen de Spanjaarden, onze calvinistische aard en onze contacten met de ongeciviliseerde heidenen in de koloniën. Nederland heeft nog steeds last van een meerderwaardigheidsgevoe…

Voormalig correspondent Jan van der Putten werd geboren op de dag dat Japan Pearl Harbor aanviel en de Tweede Wereldoorlog echt een wereldoorlog werd. Het was alsof hij voorbestemd was om een leven lang tussen oorlogen en revoluties door te brengen. In zijn boek Tijd van illusies plaatst hij zijn ervaringen in een grotere geschiedenis van dromende …

Ze werd wereldberoemd als de schrijfster van dat ene boek: Kruistocht in spijkerbroek. Thea Beckman had een heel eigen genre: gewone jongens en meisjes speelden de hoofdrol in historische tijden waarin volwassenen dikwijls faalden. Haar biograaf Vivian de Gier vertelt hoe bijzonder Thea Beckman was: een gedreven vrouw met een lastige jeugd, die gen…

Bij hippies denken we aan Paradiso en Fantasio. Aan de sixties met Woodstock en flowerpower. Maar in werkelijkheid waren er rond 1900 al bloemenkinderen in Europa. Ze droegen gewaden, waren herkenbaar aan hun Jezusbaard, liepen bij voorkeur op blote voeten en hadden hun eigen magies sentrum in het Zwitserse Ascona. Vlees was fout, vaccins waren ver…

Joan Derk van den Capellen tot den Pol werd later een koffietafelrevolutionair genoemd, maar in zijn eigen tijd werd hij gevreesd door de Oranjes en de adel. Historicus Luc Panhuysen, die een biografie schreef van de achttiende-eeuwse ‘Burgerbaron’, noemt hem ‘een kale jonker op zoek naar een missie.’ Een witte geleerde die schreef dat Nederlanders…

Aardappels, wat gaargekookte groenten en een stukje suddervlees met jus. Dat werd in de jaren vijftig gezien als het eindpunt van de Hollandse keuken. Dat Nederland een eigen lekkerbektraditie had met verfijnde specerijen is veelal vergeten. In Het kookboek van Nederland beschrijven Garrelt Verhoeven en Jonah Freud de culinaire vaderlandse geschied…

Ze werd Mevrouw Buskruit of de Beemster Bemoeial genoemd, en was misschien wel de meest eigenzinnige vrouw van het patriarchale achttiende-eeuwse Nederland. Betje Wolff werd beroemd dankzij de moraliserende briefroman Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart, maar begon haar schrijversloopbaan met pittige pamfletten. Wolffs biograaf Marita Mathijsen…

Mulisch diepere boodschap over oorlog en de blijvende impact daarvan op de mens staat centraal in deze aflevering. We bespreken de complexe thematiek van schuld, herinnering en morele keuzes die het verhaal zo krachtig maken. Samen ontrafelen we het leven van Anton Steenwijk, dat voor altijd verandert door een onomkeerbare gebeurtenis tijdens de Tw…

Door ons overmatige schuldbewustzijn over het koloniale verleden dreigt onze democratie te verzwakken en spelen we Poetin in de kaart, waarschuwt Martin Bossenbroek, auteur van het boek Kolonialisme, de vloek van de geschiedenis. In deze aflevering van de Historische Boekencast, live opgenomen op het Geschiedenis Festival in Haarlem, gaan Jos Palm,…

• Het credo ‘rust, reinheid en regelmaat’ werd in 1905 gelanceerd door een wijkverpleegkundige en groeide tot de mantra van een natie. Toch hebben ‘de drie R’en’ niet alleen een goede naam: ze staan ook symbool voor de betutteling van de jaren vijftig. Ten onrechte, vindt schrijver en journalist Wilma de Rek, die de geschiedenis achter de oude wijs…

Het Duitse concentratiekamp Konzentrationslager Herzogenbusch werd tijdens de oorlog ‘De hel van Vught’ genoemd. Dat is niets te veel gezegd, zo blijkt uit De wraak op het verzet, het nieuwe boek van Ad van Liempt over het laatste oorlogsjaar in Kamp Vught. ‘De SS’ers renden naar de executieplaats als het weer zover was, want wie schoot kreeg extra…

Joris van Casteren schreef een boek vol zeer ongewone verhalen van ogenschijnlijk zeer gewone mensen. Allemaal maken ze de geschiedenis mee, van Vietnamoorlog tot de val van de Muur. Maar eigenlijk gaat dat allemaal langs ze heen. Hun bestaan draait om hun eigen sores en gedachtenspinsels. Van Casteren stuitte in een dagboekarchief op persoonlijke …

Nederland kent de zusjes Brilleslijper van het boek Het Hooge Nest. Maar al in 1986 schreven Rebekka Brilleslijper -- onder het pseudoniem Lin Jaldati -- en haar man Eberhard Rebling hun levensverhaal op. Alles komt daarin voorbij: het vooroorlogse Joodse Amsterdam, de onderduik en het verblijf in de kampen, waar Rebekka de laatste was die de zusje…

In deze jubileumaflevering bespreken we drie hartverwarmende en ontroerende jeugdboeken. Het lezen van deze boeken was op zichzelf al een feestje. We staan stil bij de hoogtepunten en de grappige personages die je hart veroveren. Zo laten we ons opnieuw betoveren door Pippi, die achttien kilo zuurtjes koopt, zichzelf een brief schrijft en een schoo…

Springende Masai-krijgers die happen naar ontbijtkoek, de jonge Evert van Benthem die op het ijs een boterham met pindakaas eet, en wasmiddel dat witter dan wit wast. ‘Reclame kan ons ontroeren of ergeren, maar houdt ons altijd een spiegel voor,’ aldus Wilbert Schreurs. De historicus vertelt wat ‘de commerciële boodschappen’ doen en deden met ons g…

De Joodse Raad moest het Duitse vervolgingsbeleid vertalen naar de Joodse gemeenschap en probeerde ondertussen erger te voorkomen. Dat streven was gedoemd te mislukken, weten we nu. Joodse raden in Frankrijk en België brachten het er beter vanaf. Maar lag dat aan hun keuzes of aan de omstandigheden? Historica Laurien Vastenhout schreef er een belan…

Welkom bij een speciale aflevering van onze Boekencast! Vandaag hebben we iets bijzonders voor jullie in petto. Deze aflevering nemen we je mee naar een fascinerend radio-interview met Yoursafe Radio. We bespreken waarom we ooi zijn begonnen, geven waardevolle boektips en beantwoorden vragen die je altijd al hebt willen stellen. Maar dat is nog nie…

Vandaag bespreken we ‘Wie ik ben zonder jou' van Susan Muskee. Het boek vertelt het verhaal van de 27-jarige Joy, die worstelt met een verbroken relatie, en de 72-jarige Frida, die gebukt gaat onder enorm verdriet. Ze ontmoeten elkaar bij toeval en vormen algauw een bijzondere vriendschap, waarbij ze veel van elkaar leren op een ludieke manier. Sam…

Hij was de nummer twee van de Boerenpartij achter boer Koekoek, pleegde majesteitschennis en reisde naar alle denkbare oorlogsgebieden om de strijd van dichtbij mee te maken. Journalist en militair Jan Fabius leefde van 1888 tot 1964 en was in zijn tijd een beroemdheid. Koen Vossen schreef een biografie over de onverbeterlijke ijzervreter. We weten…

Het zeventiende-eeuwse calvinistische dorpje Herwijnen was wel wat gewend: goedgebekte zelfstandige vrouwen die samen een herberg bestierden, roddel en achterklap, en vechtpartijen waar messen werden getrokken. Maar een moordaanslag op klaarlichte dag – en ook nog eens op de machtigste man van het dorp – was ongehoord. Historica Enny de Bruijn dook…

In "Verdraaid," een meeslepende thriller van bestsellerauteur Steve Cavanagh, wordt de lezer meegenomen op een adembenemende reis vol verrassingen en intriges. Het verhaal draait om J.T. LeBeau, een mysterieuze en gevreesde auteur die erin slaagt zijn identiteit zorgvuldig verborgen te houden. Maar wanneer een vrouw een dodelijk geheim ontdekt over…

Wat hebben de paling en de ijsbeer gemeen? Dat ze eeuwenlang hebben geleden onder de mens, maar nu leidend zijn in ons denken over natuur en cultuur. Frank Westerman vertelt over zijn nieuwe boek Zeven dieren bijten terug. ‘De ijsbeer is van onze vijand een knuffeldier geworden en staat nu symbool voor de klimaatcrisis.’ Gustav Siegfried Eins. Zo h…